Hậu tố tạo tính từ · tạo tính từ

Hậu tố -ish, -like, -some, -ary: nghĩa, quy tắc thêm và bài tập

Bốn hậu tố -ish, -like, -some, -ary đều tạo tính từ, phần lớn từ danh từ: child → childish, life → lifelike, trouble → troublesome, legend → legendary. -ish hay mang nghĩa chê hoặc "hơi…", -like là "giống như", -some là "gây ra, hay…", -ary là "thuộc về". Cẩn thận: nhiều từ đuôi -ary lại là danh từ (library, dictionary).

Nghĩa · -ish thêm nghĩa "có tính chất của" (thường xấu): fool → foolish (dại dột), self → selfish (ích kỷ); với màu sắc, tính từ thì nghĩa là "hơi": reddish (hơi đỏ), tallish (hơi cao). -like là "giống như": lifelike (như thật). -some là "gây ra, có xu hướng": troublesome (gây phiền), quarrelsome (hay gây gổ). -ary là "thuộc về, liên quan đến": legendary (huyền thoại), customary (theo lệ thường).

Cách thêm -ish, -like, -some, -ary

  1. 1

    -ish thêm vào danh từ hoặc tính từ. Gốc tận cùng -e thì bỏ -e; tính từ ngắn kiểu phụ âm + nguyên âm + phụ âm thì nhân đôi phụ âm cuối.

    • child → childish
    • fool → foolish
    • style → stylish
    • red → reddish
  2. 2

    -like thêm thẳng vào danh từ, không đổi gì. Những từ ít gặp hoặc mới ghép hay viết có gạch nối (dream-like, cat-like).

    • child → childlike
    • life → lifelike
    • business → businesslike
    • lady → ladylike
  3. 3

    -some thêm vào danh từ hoặc động từ và giữ nguyên -e cuối (awesome, tiresome, không viết "awsome").

    • trouble → troublesome
    • tire → tiresome
    • awe → awesome
    • quarrel → quarrelsome
  4. 4

    -ary thêm vào danh từ để chỉ "thuộc về". Imagine bỏ -e rồi thêm -ary. Lưu ý nhiều từ đuôi -ary là danh từ: library, dictionary, secretary, anniversary, documentary.

    • legend → legendary
    • custom → customary
    • revolution → revolutionary
    • imagine → imaginary

Từ thường gặp

27 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.

  • selfish tính từích kỷ← self
  • childish tính từtrẻ con, ấu trĩ (chê)← child
  • foolish tính từdại dột, ngốc nghếch← fool
  • stylish tính từsành điệu, có gu← style
  • childlike tính từhồn nhiên như trẻ con (khen)← child
  • imaginary tính từtưởng tượng, không có thật← imagine
  • legendary tính từhuyền thoại, lừng danh← legend
  • awesome tính từtuyệt vời; đáng kinh ngạc← awe
  • troublesome tính từgây phiền, rắc rối← trouble
  • secondary tính từthứ yếu; (bậc) trung học← second
  • revolutionary tính từmang tính cách mạng, đột phá← revolution
  • customary tính từtheo phong tục, theo lệ← custom
  • documentary danh từphim tài liệu← document
  • lifelike tính từgiống như thật← life
  • businesslike tính từnghiêm túc, chuyên nghiệp← business
  • ladylike tính từđoan trang, thục nữ← lady
  • tiresome tính từchán ngắt, gây mệt← tire
  • quarrelsome tính từhay gây gổ← quarrel
  • lonesome tính từcô đơn, cô quạnh← lone
  • wholesome tính từlành mạnh, bổ dưỡng← whole
  • momentary tính từchốc lát, thoáng qua← moment
  • dietary tính từthuộc chế độ ăn← diet
  • visionary tính từcó tầm nhìn xa← vision
  • reddish tính từhơi đỏ← red
  • greenish tính từhơi xanh← green
  • tallish tính từhơi cao← tall
  • snobbish tính từhợm hĩnh, chảnh← snob

Họ từ hay ra đề

Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.

child

style

imagine

fool

Phân biệt

  • childish hay childlike

    Cùng gốc child nhưng sắc thái ngược nhau. Childish chê người lớn mà cư xử như con nít. Childlike khen sự hồn nhiên, trong sáng.

    • Stop being so childish! · Đừng trẻ con thế!
    • She has a childlike smile. · Cô ấy có nụ cười hồn nhiên.
  • imaginary hay imaginative / imaginable

    Imaginary là không có thật, chỉ có trong tưởng tượng. Imaginative là giàu trí tưởng tượng, sáng tạo (tả người, ý tưởng). Imaginable là có thể tưởng tượng ra được (hay đi với every, all, the best…).

    • an imaginary friend · người bạn tưởng tượng
    • an imaginative writer · nhà văn giàu trí tưởng tượng
    • every colour imaginable · đủ mọi màu có thể nghĩ ra

Bẫy đề thi

Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.

  1. 1

    The story takes place in an imaginative world.

    The story takes place in an imaginary world.

    Thế giới không có thật thì dùng imaginary. Imaginative là giàu trí tưởng tượng, dùng cho người hoặc ý tưởng.

  2. 2

    He is thirty but still very childlike: he cries when he loses a game.

    He is thirty but still very childish: he cries when he loses a game.

    Ý chê cách cư xử trẻ con thì dùng childish. Childlike mang nghĩa khen, hồn nhiên.

  3. 3

    She always wears stylist clothes.

    She always wears stylish clothes.

    Trước danh từ clothes cần tính từ stylish. Stylist là danh từ chỉ người (nhà tạo mẫu).

  4. 4

    The trip was awsome!

    The trip was awesome!

    Thêm -some thì giữ nguyên e của awe, viết awesome.

  5. 5

    He is a legend singer in Vietnam.

    He is a legendary singer in Vietnam.

    Trước danh từ singer cần tính từ legendary. Legend là danh từ ("He is a legend" thì đúng).

Ôn thi tốt nghiệp THPT

-ish, -like, -some, -ary trong đề thi

1 đề thi tốt nghiệp, đề tham khảo và đề thi thử có câu chọn dạng từ mà đáp án mang hậu tố này.

  1. Đề thi thử 2026 · Chọn dạng đúng của từ

    Reykjavik is also famous for its lively cultural life and ______ festivals.

    • A. stylishly
    • B. style
    • C. stylish
    • D. stylist

    Chỗ trống đứng trước danh từ festivals và nối với lively cultural life bằng and, nên cần tính từ: stylish festivals (những lễ hội sành điệu). Stylishly là trạng từ, style là danh từ/động từ, stylist là danh từ chỉ người. Đáp án C.

Thử 7 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1Don't be so ______! Share your snacks with your little brother.

Câu 2The film is set in an ______ world full of dragons and talking animals.

Câu 3Tìm lỗi sai: It was very (A) child of him (B) to shout at his friends (C) just because he (D) lost the game.

Câu 4Tìm lỗi sai: (A) The old man told us (B) many stories about the (C) legend singer who (D) once lived in this village.

Câu 5Fixing the old printer was a ______ job. It kept breaking down, and we spent the whole afternoon on it.

Câu 6My grandparents still follow many old traditions. It is ______ in our family to visit the ancestors' graves before Tet.

Câu 7The new museum has wax figures of famous people. They look so ______ that visitors often try to talk to them.

Hỏi đáp

Đuôi -ish nghĩa là gì?
-ish tạo tính từ. Gắn vào danh từ thì thường mang nghĩa chê: childish, foolish, selfish. Gắn vào màu sắc hay tính từ thì nghĩa là "hơi": reddish (hơi đỏ), tallish (hơi cao). Nó còn có trong tên ngôn ngữ, quốc tịch: English, Spanish.
Childish và childlike khác nhau thế nào?
Childish là chê (trẻ con, ấu trĩ), childlike là khen (hồn nhiên, trong sáng). Đề hay cho câu có ngữ cảnh để em chọn sắc thái.
Từ đuôi -ary là tính từ hay danh từ?
Cả hai đều có. Legendary, customary, imaginary, revolutionary là tính từ. Library, dictionary, secretary, anniversary, documentary là danh từ. Em nhìn vị trí trong câu để quyết định.