Hậu tố tạo tính từ · tạo tính từ

Hậu tố -ous, -ious, -eous: nghĩa, quy tắc thêm và bài tập

Hậu tố -ous (và các biến thể -ious, -eous) gắn vào danh từ để tạo tính từ nghĩa là "có, đầy…": danger → dangerous, fame → famous, mystery → mysterious. Danh từ tận cùng -y đổi thành -ious, danh từ -ge giữ e thành -eous. Từ đuôi -ous gần như luôn là tính từ.

Nghĩa · -ous biến danh từ thành tính từ, nghĩa là "có…", "đầy…", "mang tính…": poison (chất độc) → poisonous (có độc), courage (lòng can đảm) → courageous (can đảm), mountain (núi) → mountainous (nhiều núi).

Cách thêm -ous, -ious, -eous

  1. 1

    Nhiều từ gốc chỉ cần thêm -ous (danger, poison là danh từ; prosper là động từ).

    • danger → dangerous
    • poison → poisonous
    • mountain → mountainous
    • prosper → prosperous
  2. 2

    Gốc tận cùng -e thường bỏ -e rồi thêm -ous. Riêng gốc tận cùng -ge thì giữ e để g vẫn đọc mềm, thành -eous.

    • fame → famous
    • adventure → adventurous
    • courage → courageous
    • advantage → advantageous
  3. 3

    Gốc tận cùng -y: đổi y thành i rồi thêm -ous (thành -ious).

    • mystery → mysterious
    • luxury → luxurious
    • vary → various
    • victory → victorious
  4. 4

    Danh từ đuôi -tion, -sion, -ce thường đổi thành -tious hoặc -cious.

    • ambition → ambitious
    • caution → cautious
    • infection → infectious
    • suspicion → suspicious
    • space → spacious
  5. 5

    Danh từ đuôi -our (Anh) bỏ chữ u khi thêm -ous: humour → humorous, vigour → vigorous. Viết "humourous" là sai.

    • humour → humorous
    • vigour → vigorous

Từ thường gặp

29 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.

  • dangerous tính từnguy hiểm← danger
  • famous tính từnổi tiếng← fame
  • various tính từkhác nhau, nhiều loại← vary
  • infectious tính từtruyền nhiễm, dễ lây← infection
  • nervous tính từlo lắng, hồi hộp← nerve
  • ambitious tính từcó hoài bão, tham vọng← ambition
  • mysterious tính từbí ẩn← mystery
  • religious tính từthuộc tôn giáo; sùng đạo← religion
  • poisonous tính từcó độc← poison
  • mountainous tính từnhiều núi, vùng núi← mountain
  • nutritious tính từbổ dưỡng← nutrition
  • courageous tính từdũng cảm, can đảm← courage
  • luxurious tính từsang trọng, xa hoa← luxury
  • humorous tính từhài hước, dí dỏm← humour
  • adventurous tính từthích phiêu lưu, mạo hiểm← adventure
  • continuous tính từliên tục, không ngừng← continue
  • cautious tính từthận trọng← caution
  • numerous tính từrất nhiều, vô số← number
  • spacious tính từrộng rãi← space
  • industrious tính từchăm chỉ, cần cù← industry
  • prosperous tính từthịnh vượng, phát đạt← prosper
  • harmonious tính từhòa thuận, hài hòa← harmony
  • suspicious tính từđáng ngờ; nghi ngờ← suspicion
  • furious tính từgiận dữ, điên tiết← fury
  • glorious tính từvẻ vang, huy hoàng← glory
  • victorious tính từchiến thắng← victory
  • envious tính từghen tị← envy
  • advantageous tính từcó lợi, thuận lợi← advantage
  • studious tính từchăm học, hiếu học← study

Họ từ hay ra đề

Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.

vary

  • varyđộng từkhác nhau, thay đổi
  • varioustính từkhác nhau, nhiều loại
  • varietydanh từnhiều loại, sự phong phú
  • variationdanh từsự biến đổi
  • variabletính từhay thay đổi
  • variouslytrạng từtheo nhiều cách khác nhau

infect

danger

ambition

  • ambitiondanh từhoài bão, tham vọng
  • ambitioustính từcó hoài bão
  • ambitiouslytrạng từđầy tham vọng

Phân biệt

  • industrious hay industrial

    Cùng gốc industry nhưng nghĩa khác hẳn. Industrious (-ous) nói về người: chăm chỉ, cần cù. Industrial (-al) nói về sản xuất: thuộc công nghiệp.

    • an industrious student · một học sinh chăm chỉ
    • an industrial zone · khu công nghiệp
  • various hay variety / variable

    Various là tính từ, đứng trước danh từ số nhiều: various countries (nhiều nước khác nhau). Variety là danh từ, dùng trong a variety of + danh từ số nhiều. Variable là tính từ nhưng nghĩa là "hay thay đổi" (variable weather).

    • various reasons · nhiều lý do khác nhau
    • a variety of reasons · đủ loại lý do
    • variable weather · thời tiết thất thường
  • continuous hay continual

    Continuous là liên tục không ngắt quãng (continuous rain: mưa không ngớt). Continual là cứ lặp đi lặp lại, gây khó chịu (continual complaints: phàn nàn suốt).

    • continuous noise · tiếng ồn không ngớt
    • continual interruptions · bị ngắt lời liên tục

Bẫy đề thi

Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.

  1. 1

    people from variety backgrounds

    people from various backgrounds

    Trước danh từ backgrounds cần tính từ, nên chọn various. Variety là danh từ, muốn dùng phải nói a variety of backgrounds.

  2. 2

    couragous, humourous

    courageous, humorous

    Courage giữ e (-eous) để g đọc mềm; humour bỏ u trước -ous. Hai lỗi chính tả này rất hay gặp.

  3. 3

    Tigers are dangerous animals, so we must protect them.

    Tigers are endangered animals, so we must protect them.

    Dangerous là nguy hiểm (gây hại cho người). Muốn nói có nguy cơ tuyệt chủng thì dùng endangered. Đề hay cho cả hai làm đáp án.

  4. 4

    He is an industrial worker who never takes a day off.

    He is an industrious worker who never takes a day off.

    Ý câu là chăm chỉ, nên dùng industrious. Industrial worker là công nhân ngành công nghiệp, không liên quan chuyện nghỉ làm.

  5. 5

    The disease is highly infection.

    The disease is highly infectious.

    Sau be và trạng từ highly cần tính từ. Infection là danh từ.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

-ous, -ious, -eous trong đề thi

3 đề thi tốt nghiệp, đề tham khảo và đề thi thử có câu chọn dạng từ mà đáp án mang hậu tố này.

  1. Đề thi thử 2025 · Chọn dạng đúng của từ

    The film was completed in eighteen months and the film crew did their filming of 488-hour raw footage by flying in a helicopter over ______ regions in more than fifty countries.

    • A. variously
    • B. variety
    • C. vary
    • D. various

    Chỗ trống đứng sau giới từ over và trước danh từ regions, nên cần tính từ bổ nghĩa cho regions. Various (nhiều, khác nhau) là tính từ. Variously là trạng từ, variety là danh từ, vary là động từ, đều không đứng trước danh từ để bổ nghĩa được.

  2. Đề thi thử 2021 · Chọn dạng đúng của từ

    Robert is being kept in an isolated ward because he is highly ______

    • A. infection
    • B. infectious
    • C. infect
    • D. infectiously

    Sau be (is) và trạng từ highly cần một tính từ. Infectious (dễ lây) hợp nghĩa: Robert bị cách ly vì bệnh rất dễ lây. Infection là danh từ, infect là động từ, infectiously là trạng từ.

Thử 8 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1Bananas and eggs are cheap but very ______ food for growing children.

Câu 2She is very ______ and hopes to run her own company before she turns thirty.

Câu 3Tìm lỗi sai: (A) Although the trip was (B) danger, the (C) young climbers (D) reached the top safely.

Câu 4Tìm lỗi sai: (A) Courage people like firefighters (B) risk their lives (C) to save (D) others every day.

Câu 5Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: Hand, foot and mouth disease is highly ______. Parents should keep sick children at home so that the virus does not spread to their classmates.

Câu 6Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: Our new classroom is bright and ______. There is enough room for forty students and a small library corner.

Câu 7Vietnamese farmers are often described as ______; they get up early and work long hours in the fields.

Câu 8Đọc đoạn văn và chọn từ đúng: Ha Long Bay attracts visitors from ______ countries every year. Many of them spend a night on a cruise ship in the bay.

Hỏi đáp

Đuôi -ous là từ loại gì?
Từ có đuôi -ous, -ious, -eous là tính từ: dangerous, famous, various, courageous. Muốn có trạng từ thì thêm -ly: dangerously, nervously.
Khi nào viết -ious, khi nào viết -eous?
Gốc tận cùng -y thì đổi y thành i, thành -ious (mystery → mysterious). Gốc tận cùng -ge thì giữ e, thành -eous (courage → courageous, advantage → advantageous). Còn lại đa số chỉ thêm -ous hoặc bỏ -e rồi thêm -ous.
Industrious và industrial khác nhau thế nào?
Industrious là chăm chỉ, cần cù (nói về người). Industrial là thuộc công nghiệp (industrial zone, industrial revolution).