Hậu tố tạo tính từ · tạo tính từ

Hậu tố -y, -ly tạo tính từ: nghĩa, quy tắc thêm và bài tập

Hậu tố -y gắn vào sau danh từ để tạo tính từ nghĩa là "có nhiều…, giống…": rain → rainy, health → healthy. Hậu tố -ly gắn vào sau danh từ (không phải tính từ) cũng tạo ra tính từ: friend → friendly, day → daily. Khi thêm -y, có từ phải gấp đôi phụ âm cuối (sun → sunny), có từ phải bỏ e câm (noise → noisy).

Nghĩa · -y nghĩa là "có nhiều…, đầy…, giống…" và biến danh từ thành tính từ: salt (muối) → salty (mặn), luck (vận may) → lucky (may mắn). -ly gắn vào danh từ chỉ người hoặc thời gian nghĩa là "giống như…, theo từng…": friend → friendly (thân thiện), week → weekly (hằng tuần).

Cách thêm -y, -ly (tính từ)

  1. 1

    Đa số chỉ cần thêm thẳng -y vào sau danh từ.

    • rain → rainy
    • health → healthy
    • salt → salty
    • luck → lucky
  2. 2

    Danh từ một âm tiết kết thúc bằng một nguyên âm + một phụ âm thì gấp đôi phụ âm cuối rồi thêm -y.

    • sun → sunny
    • fog → foggy
    • fun → funny
    • mud → muddy
  3. 3

    Danh từ tận cùng bằng e câm thì bỏ e rồi thêm -y.

    • noise → noisy
    • taste → tasty
    • ice → icy
    • ease → easy
  4. 4

    -ly thêm vào danh từ (người, thời gian) thì ra tính từ, không phải trạng từ. Các từ chỉ thời gian như daily, weekly, monthly vừa là tính từ vừa là trạng từ; còn friendly, lovely, lonely, lively chỉ là tính từ.

    • friend → friendly
    • love → lovely
    • day → daily
    • month → monthly
  5. 5

    Không phải từ nào đuôi -y cũng là tính từ: difficulty, discovery, delivery, recovery là danh từ (gốc là difficult, discover, deliver, recover).

    • difficult → difficulty
    • discover → discovery

Từ thường gặp

30 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.

  • healthy tính từkhỏe mạnh; tốt cho sức khỏe← health
  • friendly tính từthân thiện← friend
  • lovely tính từđẹp, dễ thương← love
  • daily tính từhằng ngày← day
  • lonely tính từcô đơn← lone
  • lively tính từsôi nổi, sinh động← life
  • wealthy tính từgiàu có← wealth
  • elderly tính từcao tuổi← elder
  • likely tính từcó khả năng xảy ra← like
  • costly tính từtốn kém← cost
  • lucky tính từmay mắn← luck
  • tasty tính từngon← taste
  • funny tính từbuồn cười, hài hước← fun
  • noisy tính từồn ào← noise
  • dirty tính từbẩn← dirt
  • risky tính từrủi ro, mạo hiểm← risk
  • sunny tính từcó nắng← sun
  • rainy tính từcó mưa, nhiều mưa← rain
  • cloudy tính từnhiều mây← cloud
  • windy tính từnhiều gió← wind
  • foggy tính từcó sương mù← fog
  • icy tính từđóng băng, trơn vì băng← ice
  • salty tính từmặn← salt
  • spicy tính từcay← spice
  • messy tính từbừa bộn← mess
  • sleepy tính từbuồn ngủ← sleep
  • thirsty tính từkhát nước← thirst
  • deadly tính từchết người← dead
  • weekly tính từhằng tuần← week
  • monthly tính từhằng tháng← month

Họ từ hay ra đề

Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.

health

friend

taste

wealth

  • wealthdanh từsự giàu có, của cải
  • wealthytính từgiàu có

Phân biệt

  • -ly (tính từ, gốc danh từ) hay -ly (trạng từ, gốc tính từ)

    Nhìn gốc của từ: gốc là danh từ thì -ly ra tính từ (friend → friendly), gốc là tính từ thì -ly thường ra trạng từ (quick → quickly). Vài từ gốc tính từ vẫn là tính từ, cần nhớ riêng: lonely, deadly, elderly. Tính từ -ly không thêm -ly lần nữa được, em phải nói in a friendly way.

    • She is friendly. · Cô ấy thân thiện.
    • She speaks kindly. · Cô ấy nói chuyện tử tế.
  • tasty hay tasteful

    tasty là ngon (nói về đồ ăn). tasteful là trang nhã, có gu (nói về cách trang trí, ăn mặc). Đề hay cài tasteful làm nhiễu vì nó cũng là tính từ.

    • a tasty meal · một bữa ăn ngon
    • a tasteful room · một căn phòng trang nhã
  • healthy hay healthily

    healthy là tính từ, đứng trước danh từ hoặc sau be, look, stay. healthily là trạng từ, bổ nghĩa cho động từ thường như eat, live.

    • a healthy diet · chế độ ăn lành mạnh
    • eat healthily · ăn uống lành mạnh

Bẫy đề thi

Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.

  1. 1

    She smiled at me friendly.

    She smiled at me in a friendly way.

    friendly là tính từ (gốc danh từ friend), không bổ nghĩa cho động từ được. Dạng friendlily gần như không ai dùng, nên phải nói in a friendly way.

  2. 2

    It was a very rain day.

    It was a very rainy day.

    Trước danh từ day cần tính từ. rain là danh từ/động từ, phải thêm -y thành rainy.

  3. 3

    suny, fogy

    sunny, foggy

    sun, fog là từ một âm tiết, một nguyên âm + một phụ âm, nên gấp đôi phụ âm cuối trước khi thêm -y.

  4. 4

    noisey, tastey

    noisy, tasty

    noise, taste tận cùng bằng e câm nên bỏ e rồi mới thêm -y.

  5. 5

    They have difficult in finding time.

    They have difficulty in finding time.

    Sau have cần danh từ: have difficulty (in) doing sth. Đuôi -y ở difficulty là đuôi danh từ, đừng nhầm là tính từ.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

-y, -ly (tính từ) trong đề thi

4 đề thi tốt nghiệp, đề tham khảo và đề thi thử có câu chọn dạng từ mà đáp án mang hậu tố này.

  1. Đề thi thử 2025 · Chọn dạng đúng của từ

    If your guests eat meat, you can make a meat and cheese lasagna, but if your guests are vegetarian, a vegetable lasagna is just as ______

    • A. taste
    • B. tasting
    • C. tasted
    • D. tasty

    Câu là a vegetable lasagna is just as ______, tức sau be (is just as) cần tính từ để so sánh bằng. tasty (ngon) là tính từ tạo từ taste + y, bỏ e câm. taste là danh từ/động từ, tasting là dạng V-ing (buổi nếm thử), tasted là quá khứ nên đều loại.

Thử 7 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1Eating too much fast food is not ______ for young children.

Câu 2The staff at the homestay were very ______ and helped us plan our trip.

Câu 3Tìm lỗi sai: (A) Although the weather was (B) rain, we (C) still went (D) to the beach.

Câu 4Tìm lỗi sai: (A) The shop assistant (B) talked to us (C) friendly and (D) gave us a discount.

Câu 5Hanoi in winter can be cold and ______. On some mornings you can hardly see the end of the street.

Câu 6My grandmother's pho is famous in our neighbourhood. She cooks the broth for ten hours, so it is always rich and ______.

Câu 7Our old car broke down three times last month. Repairing it again would be very ______, so my dad decided to buy a new one.

Hỏi đáp

Từ đuôi -ly có phải lúc nào cũng là trạng từ không?
Không đâu em. Gốc là danh từ thì -ly ra tính từ: friendly, lovely, lively, costly. Gốc là tính từ thì -ly thường ra trạng từ: quick → quickly. Vài từ như lonely, elderly, deadly, likely vẫn là tính từ, em nhớ riêng nhé. Các từ daily, weekly, monthly thì dùng được cả hai.
Danh từ thêm -y thành tính từ có quy tắc gì?
Thường thêm thẳng (rain → rainy). Từ một âm tiết kết thúc bằng một nguyên âm + một phụ âm thì gấp đôi phụ âm (sun → sunny). Từ tận cùng e câm thì bỏ e (noise → noisy).
Friendly là tính từ hay trạng từ?
friendly là tính từ: a friendly person, she is friendly. Đi sau động từ thì em dùng in a friendly way hoặc in a friendly manner.