Trẻ bị tay chân miệng, thủy đậu, cúm phải nghỉ học bao lâu
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Tay chân miệng: theo Bộ Y tế, nghỉ học 7–10 ngày đầu của bệnh và chỉ đi học lại khi đã hết sốt, các nốt đã khô. Thủy đậu: nghỉ đến khi tất cả các nốt đã khô và đóng vảy, thường khoảng 5–7 ngày sau khi nốt đầu tiên mọc. Cúm: nghỉ đến khi hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt; sởi nghỉ ít nhất đến hết ngày thứ 4 sau khi nổi ban, quai bị ít nhất 5 ngày từ khi sưng má, nôn và tiêu chảy đến khi đã hết ít nhất 48 giờ. Dù đang nghỉ ở nhà, đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, khó thở, co giật, hoặc bị tay chân miệng mà giật mình chới với.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con li bì, gọi hỏi khó đánh thức, hoặc co giật.
- Con thở nhanh, thở rít, rút lõm lồng ngực, môi hoặc da tím tái.
- Trên da có chấm hoặc mảng đỏ tím không mất đi khi ấn một chiếc cốc thủy tinh lên.
- Con nôn tất cả mọi thứ, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Con bị tay chân miệng mà giật mình chới với, run tay chân, đi loạng choạng, hoặc sốt cao từ 39°C khó hạ.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con nổi ban kèm sốt, hoặc nổi mụn nước ở miệng, tay chân: cần bác sĩ xác định bệnh và thời gian nghỉ học.
- Sốt cao liên tục từ 2 ngày trở lên, nhất là mùa sốt xuất huyết, hoặc sốt quá 3 ngày.
- Con ho từng cơn rũ rượi, ho đến đỏ mặt, nôn sau cơn ho: có thể là ho gà.
- Sốt, đau họng nhiều kèm ban đỏ ráp như giấy nhám: có thể là sốt tinh hồng nhiệt do liên cầu.
- Con đã hết thời gian nghỉ nhưng vẫn sốt, nốt vẫn rỉ nước, hoặc con còn quá mệt để đi học.
Thời gian nghỉ học của từng bệnh
- Tay chân miệng: theo hướng dẫn của Bộ Y tế, nghỉ 7–10 ngày đầu của bệnh, và chỉ đi học lại khi đã hết sốt, các nốt đã khô. Báo nhà trường để lớp có biện pháp phòng.
- Thủy đậu: nghỉ đến khi tất cả các nốt đã khô và đóng vảy, thường khoảng 5–7 ngày sau khi nốt đầu tiên mọc.
- Cúm, cảm có sốt, COVID-19: nghỉ khi còn sốt hoặc quá mệt, đi học lại khi đã hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt.
- Sởi: nghỉ ít nhất đến hết ngày thứ 4 sau khi nổi ban và đến khi hết sốt; tránh tiếp xúc với trẻ nhỏ chưa tiêm và người mang thai.
- Rubella: nghỉ ít nhất 7 ngày kể từ khi nổi ban, tránh xa người mang thai.
- Quai bị: nghỉ ít nhất 5 ngày kể từ khi bắt đầu sưng má, và đến khi hết sốt, đỡ sưng.
- Viêm họng do liên cầu, sốt tinh hồng nhiệt: đi học lại khi đã dùng kháng sinh đủ 24 giờ và đã hết sốt.
- Ho gà: nghỉ ít nhất đến khi uống đủ 5 ngày kháng sinh theo đơn; nếu không dùng kháng sinh, nghỉ đến 3 tuần sau khi bắt đầu ho.
- Nôn, tiêu chảy (kể cả do virus rota): đi học lại khi đã hết nôn và hết tiêu chảy ít nhất 48 giờ.
- Đau mắt đỏ: nghỉ đến khi mắt hết chảy ghèn, chảy nước và đỡ đỏ rõ, theo quy định của trường.
- Chốc lở: nghỉ đến khi các vết đã khô vảy, hoặc sau 48 giờ dùng thuốc bác sĩ kê.
Tính ngày nghỉ thế nào cho đúng
Mốc tính khác nhau theo bệnh: sởi và rubella tính từ ngày nổi ban, quai bị từ ngày bắt đầu sưng má, thủy đậu từ ngày nốt đầu tiên mọc, tay chân miệng từ ngày con bắt đầu ốm. Ghi lại các ngày này ngay khi thấy, vì đến lúc hỏi đi học lại bố mẹ thường không nhớ chính xác.
Hết thời gian tối thiểu chưa có nghĩa là đi học được ngay. Con cần hết sốt mà không phải dùng thuốc hạ sốt, ăn uống, chơi được, và các nốt phỏng nước đã khô. Ngược lại, khi con đã đủ điều kiện, không cần giữ con ở nhà lâu hơn chỉ vì còn ho nhẹ hay còn vết thâm.
Sốt xuất huyết: không lây trực tiếp nhưng vẫn cần ở nhà
Sốt xuất huyết lây qua muỗi đốt, không lây trực tiếp từ bạn sang bạn. Con vẫn cần nghỉ khi đang sốt, và đặc biệt cần được theo dõi sát ở nhà trong những ngày bắt đầu hạ sốt, thường từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, vì đây là giai đoạn dễ chuyển nặng nhất.
Đi học lại khi con đã hết sốt, ăn uống bình thường và bác sĩ không còn thấy dấu hiệu đáng lo. Ở nhà và ở trường, ngủ màn, mặc áo dài tay và diệt bọ gậy giúp các bạn khác khỏi bị muỗi đốt.
Anh chị em và bạn cùng lớp có phải nghỉ không
Thường anh chị em và các bạn đã tiếp xúc nhưng không ốm vẫn đi học được, chỉ cần theo dõi xem có sốt, nổi ban hay không và báo trường. Với sởi, thủy đậu, ho gà, hãy xem lại sổ tiêm chủng của các con; trẻ chưa tiêm đủ, người mang thai và người có bệnh làm giảm miễn dịch nên hỏi bác sĩ ngay sau khi tiếp xúc.
Mỗi trường, nhất là trường mầm non, có thể có quy định riêng và có khi cần giấy của bác sĩ trước khi con đi học lại. Hỏi cô giáo từ ngày đầu nghỉ để chuẩn bị.
Chăm sóc con tại nhà
- Ghi lại ngày con bắt đầu sốt, ngày nổi ban, nổi nốt hoặc sưng má để tính đúng ngày đi học lại.
- Báo cô giáo ngay buổi sáng đầu tiên con nghỉ, nói rõ con bị bệnh gì.
- Đo nhiệt độ buổi sáng trước khi cho đi học lại; không cho uống thuốc hạ sốt rồi đưa con đến trường.
- Trong những ngày nghỉ, cho con dùng khăn, cốc, thìa riêng và rửa tay bằng xà phòng thường xuyên.
- Giữ con tránh xa trẻ sơ sinh, người mang thai, ông bà yếu khi con mắc bệnh dễ lây.
- Kiểm tra sổ tiêm chủng của cả nhà; tiêm đủ sởi, ho gà, thủy đậu, cúm giúp các con ít phải nghỉ học.
Hiểu lầm thường gặp
- Tay chân miệng hết sốt là hết lây, cho đi học được.
- Con vẫn có thể lây cho bạn sau khi đã hết sốt. Theo Bộ Y tế, con nên nghỉ 7–10 ngày đầu và chỉ đi học lại khi các nốt đã khô.
- Thủy đậu phải nghỉ đến khi các vết thâm mờ hết.
- Khi tất cả các nốt đã khô và đóng vảy thì con không còn lây. Vết thâm có thể còn vài tuần, không cần giữ con ở nhà vì vậy.
- Uống thuốc hạ sốt rồi thì cho con đi học, đỡ mất bài.
- Thuốc chỉ che cơn sốt vài giờ, con vẫn mệt và vẫn có thể lây cho bạn. Chờ đến khi hết sốt 24 giờ mà không cần thuốc.
- Đã tiêm vắc xin thì bị bệnh cũng không cần nghỉ.
- Trẻ đã tiêm vẫn có thể mắc nhẹ, ví dụ thủy đậu chỉ vài nốt, và vẫn lây được. Con vẫn nghỉ theo thời gian của bệnh.
Bố mẹ hay hỏi
+Bị tay chân miệng nghỉ học bao lâu?
Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, nghỉ 7–10 ngày đầu của bệnh, và đi học lại khi đã hết sốt, các nốt đã khô.
+Thủy đậu bao lâu thì đi học lại được?
Khi tất cả các nốt đã khô và đóng vảy, thường khoảng 5–7 ngày sau khi nốt đầu tiên mọc.
+Con bị cúm nghỉ học mấy ngày?
Không có số ngày cố định. Con đi học lại khi đã hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt và đã ăn chơi được bình thường.
+Bị sởi bao lâu thì hết lây?
Sởi lây từ khoảng 4 ngày trước đến 4 ngày sau khi nổi ban. Con nghỉ ít nhất đến hết ngày thứ 4 sau khi nổi ban và đến khi hết sốt.
+Quai bị kiêng bao nhiêu ngày thì đi học?
Ít nhất 5 ngày kể từ khi bắt đầu sưng má và đến khi hết sốt, đỡ sưng. Một số trường đề nghị nghỉ đến khi hết sưng hẳn; bố mẹ hỏi thêm nhà trường.
+Đau mắt đỏ có phải nghỉ học không?
Thư viện khuyên nghỉ đến khi mắt hết chảy ghèn, chảy nước và đỡ đỏ rõ, theo quy định của trường, để hạn chế lây cho cả lớp.
Nguồn tham khảo
- Is my child too ill for school? — NHS (Anh)
- Xử trí biến chứng và chuyển viện an toàn bệnh tay chân miệng trẻ em — Bộ Y tế (Cục Quản lý Khám, chữa bệnh)
- When to Keep Your Child Home From Child Care — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Measles — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con ốm khi nào nên nghỉ học
Cho con nghỉ học khi con sốt, khi con nôn hoặc tiêu chảy, khi con quá mệt không theo được lớp, hoặc khi con mắc một bệnh dễ lây như cúm, tay chân miệng, thủy đậu, sởi, đau mắt đỏ. Con đi học lại khi đã hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt, hết nôn và tiêu chảy ít nhất 48 giờ, và đã qua thời gian cách ly của từng bệnh. Sổ mũi, ho nhẹ mà con vẫn chơi, ăn bình thường và không sốt thì thường vẫn đi học được. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con li bì, khó thở, co giật hoặc nổi chấm đỏ tím không mất khi ấn.
- Tay chân miệng
Tay chân miệng do virus đường ruột gây ra, hay gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, với sốt, loét miệng và phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối. Phần lớn trẻ tự khỏi sau 7–10 ngày, nhưng một số trẻ chuyển nặng rất nhanh, thường trong 3–5 ngày đầu. Đưa con đi viện ngay nếu con giật mình chới với, sốt cao từ 39°C khó hạ hoặc sốt quá 2 ngày, nôn nhiều, li bì, quấy khóc liên tục, đi loạng choạng, run chân tay hay thở bất thường.
- Thủy đậu
Thủy đậu do virus gây ra, lây rất mạnh, với sốt nhẹ và nốt phỏng nước ngứa mọc thành nhiều đợt khắp người. Ở trẻ khỏe mạnh bệnh thường nhẹ, khỏi sau 1–2 tuần. Hạ sốt bằng paracetamol, không dùng ibuprofen hay aspirin khi con bị thủy đậu. Đưa con đi khám ngay nếu con khó thở, li bì, co giật, đi loạng choạng, hoặc nốt sưng đỏ, đau, có mủ lan rộng.
- Cúm ở trẻ
Cúm (cúm A, cúm B) thường đến đột ngột với sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, ho, đau họng, mệt nhiều hơn hẳn cảm lạnh. Phần lớn trẻ khỏi sau 5–7 ngày với nghỉ ngơi, uống đủ nước và hạ sốt đúng cách. Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh hen hay bệnh mạn tính nên đi khám sớm để bác sĩ cân nhắc thuốc kháng virus. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con thở nhanh, khó thở, tím tái, li bì, co giật hoặc không uống được.
- Bệnh sởi ở trẻ
Sởi do virus gây ra, lây rất mạnh qua không khí. Bệnh bắt đầu bằng sốt cao, ho, chảy mũi, mắt đỏ chảy nước; sau 3–4 ngày sốt, ban đỏ mọc từ sau tai, mặt rồi lan xuống thân và chân. Phần lớn trẻ khỏi sau khoảng 10 ngày, nhưng trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 1 tuổi, và trẻ suy dinh dưỡng dễ bị viêm phổi, viêm tai, tiêu chảy, tổn thương mắt. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con thở nhanh, khó thở, li bì, co giật, không uống được, hoặc ban đã bay mà vẫn sốt cao.
- Quai bị ở trẻ
Quai bị do virus gây ra, làm sưng đau tuyến nước bọt mang tai ở một hoặc hai bên má, góc hàm, kèm sốt, đau đầu, đau khi nhai nuốt. Phần lớn trẻ tự khỏi sau 1–2 tuần với nghỉ ngơi, ăn mềm, uống đủ nước và paracetamol khi đau, sốt. Đưa con đi viện ngay nếu con đau đầu dữ dội, cổ cứng, nôn nhiều, li bì, co giật, đau bụng trên dữ dội, hoặc đau tinh hoàn đột ngột; tinh hoàn sưng đau sau vài ngày sưng má cần đi khám trong ngày.
Chủ đề khác