Sơ cứu và an toàn

Phun thuốc diệt muỗi tại nhà có hại cho trẻ không: dùng sao an toàn

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Thuốc diệt muỗi dùng đúng cách ít khi gây hại, nhưng trẻ nhỏ nhạy cảm với hóa chất hơn người lớn vì cơ thể còn đang phát triển, hay bò dưới sàn và đưa tay lên miệng. Không phun, xịt khi con đang ở trong phòng; cất thức ăn, bình sữa, đồ chơi, không xịt lên giường, nôi, màn; sau khi phun, mở cửa cho phòng thật thoáng rồi mới cho con vào, lau sàn trước khi bé bò. Khi đội y tế phun thuốc phòng sốt xuất huyết, đậy thức ăn, nước uống và đưa trẻ, vật nuôi ra khỏi khu vực phun. Đến cấp cứu ngay nếu con nuốt phải thuốc, hoặc co giật, lơ mơ, khó thở sau khi hít phải.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con nuốt phải thuốc diệt muỗi, viên hay nước của máy đuổi muỗi, hương muỗi: đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ chai, không gây nôn.
  • Sau khi hít phải thuốc, con co giật, lơ mơ, li bì, đi loạng choạng, hoặc co giật cơ.
  • Con khó thở, thở rít, khò khè nặng, môi tím tái sau khi ở trong phòng vừa phun.
  • Con sưng môi, mặt, mí mắt, nổi mề đay khắp người sau khi tiếp xúc với thuốc.
  • Con đang hoặc vừa hết sốt mà đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, li bì: có thể là sốt xuất huyết nặng.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Thuốc bắn vào mắt con, mắt vẫn đỏ, đau, chảy nước mắt sau khi đã rửa bằng nhiều nước sạch.
  • Da con đỏ rát, nổi mẩn chỗ dính thuốc: rửa bằng xà phòng và nước, cho bác sĩ xem, mang theo vỏ chai.
  • Con bị hen hoặc hay khò khè lên cơn nhiều hơn mỗi khi nhà xịt thuốc, đốt hương muỗi.
  • Con đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, rát họng kéo dài sau khi ở trong phòng vừa phun.
  • Con sốt cao liên tục từ 2 ngày trở lên trong mùa sốt xuất huyết (tháng 6 đến tháng 11 ở miền Bắc, quanh năm ở miền Nam).

Thuốc diệt muỗi có hại cho trẻ không

Bình xịt muỗi, hương muỗi, máy đuổi muỗi cắm điện đều chứa hóa chất diệt côn trùng. Dùng đúng hướng dẫn trên nhãn, ở nơi thoáng, lượng con hít phải rất ít. Nguy cơ đến khi xịt nhiều trong phòng kín có trẻ, xịt lên chỗ con nằm chơi, hoặc con nuốt phải, xịt vào mắt.

Trẻ em dễ bị ảnh hưởng hơn người lớn vì các cơ quan còn đang phát triển, lại hay bò, chơi dưới sàn và cho tay vào miệng. Dấu hiệu nhiễm độc có thể giống cúm: đau đầu, chóng mặt, yếu mệt, co giật cơ, khó thở, nổi mẩn, rát mắt, thay đổi tỉnh táo.

Tự xịt muỗi trong nhà an toàn thế nào

  • Đọc nhãn trước khi dùng; chọn sản phẩm có nhãn tiếng Việt, ghi rõ hoạt chất, cách dùng và số đăng ký.
  • Đưa con, người đang mang thai và vật nuôi ra khỏi phòng trước khi xịt.
  • Cất hoặc đậy kín thức ăn, nước uống, bát đũa, bình sữa, núm ti, đồ chơi.
  • Xịt vào góc tối, gầm giường, sau rèm nơi muỗi đậu; không xịt lên gối, chăn, nôi, màn, đồ chơi hay lên người.
  • Đóng kín phòng theo thời gian ghi trên nhãn, rồi mở toang cửa cho phòng thật thoáng, hết mùi thuốc mới cho con vào.
  • Với bé đang bò, lau sàn trước khi cho con xuống chơi.
  • Không xịt gần bếp đang đun, nến hay lửa; cất bình xịt ở chỗ cao, mát, ngoài tầm tay trẻ.

Khi đội y tế phun thuốc phòng sốt xuất huyết

Trong mùa dịch, y tế địa phương phun hóa chất diệt muỗi trưởng thành ở khu vực có ca bệnh. Hãy mở cửa cho đội phun vào, đậy kín hoặc cất thức ăn, nước uống, quần áo, đưa trẻ nhỏ, người già, người đang mang thai và vật nuôi ra khỏi khu vực đang phun, và làm theo hướng dẫn của đội phun về thời gian quay lại.

Sau khi quay về, mở cửa cho thoáng, lau lại sàn, mặt bàn và rửa đồ chơi con hay cho vào miệng. Phun thuốc chỉ diệt muỗi trưởng thành, không diệt được lăng quăng, nên cả nhà vẫn cần dọn chỗ nước đọng mỗi tuần. Không tự mua hóa chất loại dùng cho đội phun về phun trong nhà.

Hương muỗi, máy đuổi muỗi, vợt muỗi

  • Hương muỗi và nến đuổi muỗi tạo khói có thể làm trẻ bị hen, hay khò khè khó thở hơn. Nếu dùng, đặt ở nơi thoáng, xa chỗ con ngủ và chơi; không đốt trong phòng đóng kín.
  • Máy đuổi muỗi cắm điện dùng viên hoặc tinh dầu: cắm xa giường, xa tầm tay con, mở hé cửa, và cất viên, lọ nước thay thế ngoài tầm với.
  • Vợt muỗi điện: cất xa tầm tay trẻ nhỏ, không để con cầm chơi.
  • Màn khi ngủ, kể cả giấc trưa, lưới chắn ở cửa sổ và quần áo dài là những cách bảo vệ con an toàn nhất, không có hóa chất.

Kem và xịt chống muỗi bôi da

Thuốc bôi lên da để xua muỗi là loại khác với thuốc diệt muỗi phun trong nhà; không bao giờ phun thuốc diệt muỗi lên da hay quần áo con. Trẻ dưới 2 tháng không bôi thuốc xua muỗi, chỉ dùng màn và quần áo dài. Từ 2 tháng có thể dùng sản phẩm chứa DEET không quá 30% hoặc picaridin; loại có dầu khuynh diệp chanh (OLE, PMD) chỉ dùng từ 3 tuổi.

Chăm sóc con tại nhà

  • Đưa con ra khỏi phòng trước khi xịt; chỉ cho con vào khi phòng đã thoáng, hết mùi.
  • Cất thức ăn, bình sữa, đồ chơi trước khi phun; không xịt lên giường, nôi, màn.
  • Lau sàn sau khi phun nếu bé đang tuổi bò.
  • Cất bình xịt, hương muỗi, viên đuổi muỗi ở chỗ cao, có khóa.
  • Thuốc dính da: rửa bằng xà phòng và nước. Bắn vào mắt: rửa bằng nhiều nước sạch đang chảy.
  • Cho con ngủ màn cả ban ngày, mỗi tuần dọn và đậy kín chỗ chứa nước quanh nhà.

Hiểu lầm thường gặp

Xịt muỗi càng nhiều, đóng cửa càng lâu thì càng hết muỗi.
Xịt nhiều hơn hướng dẫn trên nhãn không diệt muỗi tốt hơn mà làm tăng lượng hóa chất con hít phải. Dùng đúng liều trên nhãn, rồi cho phòng thật thoáng.
Thuốc muỗi loại thơm, loại thảo dược thì xịt lúc bé đang ngủ cũng được.
Mùi thơm không có nghĩa là không có hóa chất. Không xịt thuốc khi con đang ở trong phòng, dù sản phẩm quảng cáo là dịu nhẹ.
Đội y tế phun thuốc rồi thì không cần diệt lăng quăng.
Thuốc phun chỉ diệt muỗi trưởng thành. Lăng quăng trong chum vại, lốp xe, chậu cây vẫn nở thành muỗi mới nếu không dọn nước đọng hằng tuần.
Đốt hương muỗi trong phòng ngủ đóng kín cho bé ngủ ngon.
Khói hương muỗi trong phòng kín có thể làm trẻ ho, khò khè, nhất là trẻ bị hen. Dùng màn là cách an toàn hơn khi con ngủ.

Bố mẹ hay hỏi

+Phun thuốc muỗi xong bao lâu thì cho trẻ vào phòng?

Đóng kín phòng theo thời gian trên nhãn, sau đó mở toang cửa cho phòng thật thoáng, hết mùi thuốc rồi mới cho con vào; với bé đang bò, lau sàn trước. Nếu là đội y tế phun, làm theo hướng dẫn của đội về thời gian quay lại.

+Trẻ sơ sinh có ngửi thuốc muỗi được không?

Nên tránh. Bế bé ra khỏi phòng trước khi xịt và chỉ đưa bé vào khi phòng đã thoáng. Cho bé ngủ màn là cách chống muỗi an toàn nhất.

+Bé lỡ hít phải thuốc xịt muỗi thì làm gì?

Đưa con ra chỗ thoáng ngay, rửa tay, mặt, chỗ da dính thuốc bằng xà phòng và nước. Nếu con ho nhiều, khò khè, khó thở, lơ mơ hay co giật, đưa con đi cấp cứu, mang theo vỏ chai.

+Nhà có trẻ bị hen có được xịt muỗi không?

Hạn chế xịt và không đốt hương muỗi trong nhà. Nếu cần xịt, đưa con ra ngoài, cho phòng thật thoáng rồi mới cho con vào; ưu tiên màn, lưới chắn cửa và dọn nước đọng.

+Có nên tự mua thuốc phun diệt muỗi loại mạnh về phun cả nhà không?

Không nên. Phun hóa chất trên diện rộng phòng sốt xuất huyết là việc của đội y tế. Ở nhà, dùng sản phẩm gia dụng có nhãn rõ ràng, đúng hướng dẫn.

Nguồn tham khảo

  1. Protecting Children from Pesticides: Information for Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Controlling Cockroaches — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. How to Choose an Insect Repellent for Your Child — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Kem, xịt chống muỗi cho trẻ

    Trẻ dưới 2 tháng tuổi không bôi thuốc xua muỗi; hãy cho bé nằm màn và mặc quần áo dài. Từ 2 tháng tuổi có thể dùng sản phẩm chứa DEET nồng độ không quá 30% hoặc picaridin; loại chứa dầu khuynh diệp chanh (OLE, PMD) chỉ dùng từ 3 tuổi. Người lớn bôi cho trẻ một lớp mỏng lên da hở và mặt ngoài quần áo, tránh mắt, miệng, bàn tay và vết trầy, rồi rửa sạch khi về nhà. Kem chống muỗi chỉ là một phần: muỗi truyền sốt xuất huyết đốt cả ban ngày, nên cho con ngủ màn cả giấc trưa và dọn chỗ nước đọng quanh nhà hằng tuần. Đi cấp cứu nếu con nuốt phải thuốc xua muỗi, co giật, hoặc sưng môi, khó thở sau khi bôi.

  • Phòng sốt xuất huyết mùa mưa

    Muỗi vằn truyền sốt xuất huyết đốt vào ban ngày và đẻ trứng ở chỗ nước đọng sạch quanh nhà, nên cách phòng chính là mỗi tuần đổ, cọ rửa, đậy kín mọi chỗ chứa nước để diệt lăng quăng, cho con ngủ màn cả ban ngày, mặc quần áo dài và dùng thuốc xua muỗi hợp tuổi. Khi con sốt cao đột ngột trong mùa mưa, chỉ hạ sốt bằng paracetamol, không dùng ibuprofen, aspirin hay analgin, và đưa con đi khám nếu sốt từ 2 ngày. Giai đoạn nguy hiểm thường là ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, đúng lúc con hạ sốt. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.

  • Sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết thường bắt đầu bằng sốt cao đột ngột 2–7 ngày, kèm đau đầu, đau người, mệt. Giai đoạn nguy hiểm nhất là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt, nên hết sốt chưa có nghĩa là đã khỏi. Chỉ dùng paracetamol để hạ sốt, không dùng ibuprofen hay aspirin. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc đi tiểu ít.

  • Trẻ bị côn trùng đốt

    Phần lớn vết muỗi, kiến, bọ đốt chỉ sưng đỏ, ngứa vài ngày và chăm được ở nhà: rửa bằng xà phòng, chườm lạnh, cắt ngắn móng tay để con không gãi. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu sau khi bị đốt con sưng môi, mặt, lưỡi, khó thở, khò khè, nôn nhiều, choáng hoặc lả đi, hoặc con bị ong vò vẽ, ong bắp cày đốt nhiều nốt hay đốt vào miệng, họng. Với kiến ba khoang, không đập hay miết lên da; gạt nhẹ con kiến đi rồi rửa ngay bằng xà phòng và nhiều nước.

  • Trẻ uống nhầm thuốc, hóa chất

    Khi nghi con uống nhầm thuốc hay hóa chất, lấy phần còn lại ra khỏi miệng con, giữ lại chai lọ, vỏ thuốc và đưa con đến cấp cứu ngay hoặc gọi 115 hoặc 113, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, vì nhiều chất gây hại sau vài giờ. Không gây nôn, không cho uống sữa, nước chanh, giấm hay dầu ăn để giải độc. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, co giật, li bì, hoặc đã nuốt chất tẩy rửa, xăng dầu, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, pin cúc áo.

  • Xử trí cơn hen cấp ở trẻ

    Khi con lên cơn hen, cho con ngồi thẳng, giữ bình tĩnh và dùng thuốc cắt cơn qua buồng đệm đúng như kế hoạch hành động hen bác sĩ đã viết. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con không đỡ nhanh sau khi dùng thuốc theo kế hoạch, nặng lên bất cứ lúc nào, nói không hết câu, rút lõm lồng ngực, môi tím, lơ mơ, hoặc khi nhà chưa có thuốc hay kế hoạch. Kể cả khi con đã đỡ, vẫn đưa con đi khám trong vòng 2 ngày để bác sĩ xem lại thuốc dự phòng.

Chủ đề khác