Thần kinh, xương khớp

Trẻ hay run tay: nguyên nhân thường gặp và khi nào cần đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Ai cũng hơi run tay khi giơ tay ra trước, và run rõ hơn khi hồi hộp, lo lắng, mệt, thiếu ngủ, đói, quá nóng hay quá lạnh, hoặc sau khi uống cà phê, trà đặc, trà sữa, nước tăng lực. Kiểu run này không nguy hiểm. Nên đưa con đi khám khi run ngày càng nặng, làm con khó viết, khó ăn uống, run cả lúc tay để yên, chỉ run một bên, hoặc kèm sụt cân, tim đập nhanh, vã mồ hôi, yếu cơ hay cử động lạ khác. Gọi 115 hoặc 113 nếu con run kèm lơ mơ, co giật, yếu nửa người, nói khó, hoặc nghi con uống nhầm thuốc.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con bị tiểu đường đang dùng insulin mà run, vã mồ hôi, lú lẫn, lơ mơ hoặc không tỉnh. Nếu con còn tỉnh và nuốt được, cho uống ngay một cốc nước hoa quả hay nước ngọt có đường; nếu con không tỉnh, không cho ăn uống gì, đặt nằm nghiêng an toàn và gọi 115 hoặc 113.
  • Con run giật cả người, mất ý thức, gọi không biết.
  • Run kèm yếu hoặc tê nửa người, méo miệng, nói khó, nhìn mờ, đi loạng choạng.
  • Con run sau khi uống nhầm thuốc, uống nhiều thuốc, hóa chất, hoặc dùng chất kích thích.
  • Run kèm sốt cao, đau đầu dữ dội, cổ cứng hoặc li bì.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Run ngày càng rõ, hoặc làm con khó viết chữ, cầm cốc, cầm thìa.
  • Con run cả khi tay để yên trên đùi, chỉ run một bên, hoặc run đầu, run giọng.
  • Kèm sụt cân dù ăn nhiều, tim đập nhanh, ra nhiều mồ hôi, sợ nóng, khó ngủ, cổ to ra hoặc mắt lồi.
  • Kèm cử động lạ khác: giật cơ, vặn vẹo, đi loạng choạng, nói khó, học sút hay tính tình thay đổi.
  • Run bắt đầu sau khi con dùng một thuốc mới, ví dụ thuốc xịt hen, thuốc chống động kinh hay thuốc điều trị tăng động giảm chú ý.
  • Con lo lắng, hồi hộp nhiều, mất ngủ kéo dài, hay cơn run kèm khó thở, tim đập thình thịch lặp lại.

Run tay bình thường

Bàn tay không bao giờ đứng yên hoàn toàn. Khi giơ thẳng hai tay ra trước, ai cũng có một chút run rất nhẹ, gọi là run sinh lý. Kiểu run này rõ hơn khi con căng thẳng trước giờ kiểm tra, khi mệt, thiếu ngủ, tức giận, khi bỏ bữa, khi quá nóng hoặc lạnh, và sau những đồ uống có cafein như cà phê, trà đặc, trà sữa, nước tăng lực, nước ngọt có ga.

Run sinh lý thường ở cả hai tay, nhẹ, đến rồi đi theo hoàn cảnh và đỡ khi con nghỉ ngơi, ăn uống, bớt cafein. Nó không làm hại thần kinh và không cần thuốc.

Những nguyên nhân hay gặp ở học sinh

  • Lo âu, áp lực học hành, thi cử: tay run, tim đập nhanh, ra mồ hôi tay, có khi thở nhanh và tê đầu ngón tay.
  • Thiếu ngủ, thức khuya ôn bài kèm uống cà phê, nước tăng lực.
  • Đói, bỏ bữa sáng: đường huyết thấp làm run, vã mồ hôi, chóng mặt; ở trẻ không bị tiểu đường, tình trạng này thường nhẹ và đỡ ngay khi ăn.
  • Thuốc: thuốc xịt hen giãn phế quản, một số thuốc chống động kinh, thuốc điều trị tăng động giảm chú ý, thuốc chống trầm cảm.
  • Cường giáp: tuyến giáp hoạt động quá mức, gây run, sụt cân, tim nhanh, sợ nóng, bồn chồn, khó ngủ.
  • Run vô căn: run khi cầm, với đồ vật hoặc viết, thường có người trong gia đình cũng bị; có thể bắt đầu từ tuổi đi học và tiến triển chậm.

Run tay khác với tic và co giật

Run là cử động lắc qua lắc lại đều nhịp. Tic là những cử động nhanh, đột ngột như nháy mắt, giật vai, lắc đầu, con có thể kìm lại trong chốc lát và thường thấy nhẹ người sau khi làm. Co giật thì thường kèm mất ý thức hay con không phản ứng khi được gọi.

Nếu khó tả cho bác sĩ, hãy quay một đoạn video ngắn lúc con run. Video giúp bác sĩ phân biệt các loại cử động tốt hơn nhiều so với lời kể.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi con run khi nào, ở đâu, có ai trong nhà bị run không, con đang dùng thuốc gì, uống bao nhiêu cafein, ngủ và ăn thế nào, rồi khám thần kinh. Tùy trường hợp, con có thể được xét nghiệm máu (công thức máu, đường huyết, hormone tuyến giáp), đo điện cơ hoặc chụp phim.

Run nhẹ không do bệnh khác thường không cần điều trị, chỉ cần theo dõi. Khi run ảnh hưởng nhiều đến học tập, sinh hoạt, bác sĩ có thể kê thuốc; thuốc giúp giảm run chứ không chữa khỏi, và chỉ dùng theo chỉ định. Run do cường giáp, do thuốc hay do lo âu sẽ đỡ khi nguyên nhân được điều trị.

Chăm sóc con tại nhà

  • Ghi lại vài tuần: con run lúc nào, tay nào, khi để yên hay khi cầm đồ, điều gì làm nặng hoặc đỡ; quay video ngắn để mang đi khám.
  • Giảm dần rồi tránh cà phê, trà đặc, trà sữa, nước tăng lực và nước ngọt có cafein, nhất là vào buổi chiều tối.
  • Cho con ngủ đủ giấc theo tuổi, giờ giấc đều đặn, không thức khuya ôn bài nhiều đêm liền.
  • Cho con ăn sáng, không bỏ bữa; mang theo đồ ăn nhẹ khi học thêm, tập thể thao.
  • Khi con hồi hộp trước giờ thi, cho con ngồi xuống, thở chậm bằng mũi, thở ra dài hơn hít vào trong vài phút.
  • Không tự ngừng hay đổi thuốc con đang dùng; nếu nghi thuốc gây run, hỏi bác sĩ kê đơn.
  • Nếu run làm con khó viết, có thể dùng bút to, cầm chắc tay, kê cổ tay lên bàn khi viết, và báo cô giáo để con được thêm thời gian khi cần.

Hiểu lầm thường gặp

Run tay là do thiếu canxi, cứ uống thêm canxi là khỏi.
Run tay ở trẻ hiếm khi do thiếu canxi. Uống canxi liều cao không chữa được run và có hại nếu thừa; cần tìm đúng nguyên nhân.
Trẻ run tay là dấu hiệu sớm của bệnh Parkinson.
Bệnh Parkinson rất hiếm ở trẻ em. Run ở học sinh thường do lo âu, thiếu ngủ, cafein, thuốc, tuyến giáp hoặc run vô căn.
Run tay là thần kinh yếu, phải uống thuốc bổ thần kinh.
Không có thuốc bổ nào chữa được run tay. Ngủ đủ, ăn đều, bớt cafein và khám khi run kéo dài mới giải quyết được vấn đề.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ hay run tay khi viết bài có sao không?

Hơi run khi căng thẳng, mệt hay sau khi uống trà, cà phê là bình thường. Nếu run ngày càng nặng, làm chữ xấu đi rõ, hoặc có người trong nhà cũng run tay, nên cho con đi khám.

+Học sinh run tay có phải do uống nước tăng lực không?

Có thể. Cafein trong nước tăng lực, cà phê, trà sữa làm tay run, tim đập nhanh, khó ngủ. Hãy cho con giảm dần và xem run có đỡ không.

+Run tay chân khi đói có nguy hiểm không?

Ở trẻ khỏe mạnh, run khi đói thường nhẹ và hết sau khi ăn. Nếu con bị tiểu đường, hoặc run kèm vã mồ hôi, lú lẫn, lơ mơ, đó là cấp cứu.

+Run tay có di truyền không?

Run vô căn hay gặp trong gia đình và có thể bắt đầu từ tuổi đi học. Hãy kể cho bác sĩ nếu bố mẹ, ông bà cũng bị run tay.

+Run tay khám ở đâu?

Có thể bắt đầu với bác sĩ nhi hoặc bác sĩ gia đình. Bác sĩ sẽ khám, làm xét nghiệm cơ bản và chuyển con đến chuyên khoa thần kinh hay nội tiết khi cần.

Nguồn tham khảo

  1. Tremor or shaking hands — NHS (Anh)
  2. Tremor — Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (MedlinePlus)
  3. Overactive thyroid (hyperthyroidism): symptoms — NHS (Anh)
  4. Low blood sugar (hypoglycaemia) — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Lo âu ở tuổi teen

    Lo lắng trước bài kiểm tra hay khi vào lớp mới là bình thường. Con có thể đang bị rối loạn lo âu khi nỗi lo quá mức so với hoàn cảnh, kéo dài nhiều tuần, và làm con né tránh đi học, gặp bạn, hoặc gây đau bụng, đau đầu, mất ngủ lặp lại. Rối loạn lo âu là bệnh hay gặp ở tuổi teen và chữa được, thường bằng trị liệu tâm lý. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại bản thân, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

  • Cà phê, nước tăng lực khi ôn thi

    Nước tăng lực không được khuyến cáo cho trẻ em và tuổi teen. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên trẻ em tốt nhất không dùng caffeine; nếu học sinh vẫn uống, Bộ Y tế Canada đặt giới hạn 2,5 mg cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày (con nặng 45 kg là khoảng 110 mg, chưa tới một ly cà phê phin); giữ dưới khoảng 100 mg và không uống sau 15 giờ là mức an toàn dễ nhớ. Người lớn khỏe mạnh không nên quá 400 mg mỗi ngày. Caffeine giúp tỉnh trong chốc lát nhưng làm mất ngủ, mà ngủ mới là lúc não ghi nhớ bài. Nếu sau khi uống con đau ngực, tim đập rất nhanh hoặc loạn nhịp, khó thở, ngất hay co giật, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ bị tic

    Tic là những cử động hoặc âm thanh nhanh, lặp đi lặp lại mà con khó kiểm soát, như nháy mắt, nhăn mũi, nhún vai, hắng giọng, khịt mũi. Tic rất hay gặp ở trẻ, thường bắt đầu quanh 5 tuổi, không làm tổn thương não và phần lớn đỡ dần hoặc hết, nhất là sau tuổi dậy thì. Bố mẹ không nên nhắc hay bắt con nhịn, vì để ý nhiều làm tic nặng hơn. Đưa con đi khám khi tic dày lên, gây đau, làm con bị trêu hay ảnh hưởng việc học, hoặc khi bố mẹ không chắc đó là tic hay cơn co giật.

  • Trẻ bị động kinh

    Động kinh là bệnh của não khiến con lên những cơn co giật lặp lại khi không sốt; cơn có thể là giật cả người, ngã, hoặc chỉ ngẩn người vài giây. Phần lớn trẻ kiểm soát được cơn nhờ uống thuốc đều theo đơn, và khoảng hai phần ba trẻ hết cơn khi đến tuổi thiếu niên. Khi con lên cơn: đặt con nằm nghiêng ở chỗ an toàn, không cho gì vào miệng, không ghì giữ và bấm giờ. Gọi 115 hoặc 113 nếu cơn kéo dài quá 5 phút (hoặc lâu hơn mức bác sĩ đã dặn), con không tỉnh lại giữa các cơn, khó thở, tím tái, hoặc đây là lần đầu con co giật.

  • Dấu hiệu tiểu đường ở trẻ

    Bốn dấu hiệu chính của tiểu đường ở trẻ là đi tiểu nhiều (cả ban đêm, có khi đái dầm trở lại), khát và uống nước nhiều, mệt mỏi, và sụt cân dù ăn vẫn ngon. Ở tiểu đường type 1, các dấu hiệu này xuất hiện nhanh, trong vài ngày đến vài tuần. Nếu con có các dấu hiệu này, hãy đưa con đi đo đường huyết ngay trong ngày. Nếu con kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu, hơi thở có mùi lạ hoặc li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ bị hạ đường huyết

    Hạ đường huyết là khi đường trong máu xuống quá thấp, thường là dưới 4 mmol/L. Con có thể đói, run, vã mồ hôi, tái, cáu gắt, lừ đừ hoặc lú lẫn; nặng hơn là co giật, mê. Nếu con còn tỉnh và nuốt được, cho con uống ngay một cốc nhỏ nước hoa quả, nước ngọt có đường hoặc nước đường, đợi 10–15 phút rồi cho ăn thêm. Nếu con không tỉnh, co giật hoặc không nuốt được, tuyệt đối không cho gì vào miệng, đặt con nằm nghiêng an toàn và gọi 115 hoặc 113 ngay. Trẻ không bị tiểu đường mà hạ đường huyết luôn cần được bác sĩ tìm nguyên nhân.

Chủ đề khác