Aiducation
Sổ từ

Tiền tố khác

Tiền tố co-, anti-, pro-, counter-: nghĩa, cách dùng và bài tập

co- nghĩa là cùng, chung (cooperate, coexist), anti- là chống lại (antivirus, antisocial), pro- là ủng hộ hoặc đi trước (pro-government, proactive), counter- là đáp trả, đối lại (counterattack, counteract). Cả bốn tiền tố đều không đổi từ loại của gốc. Một số từ viết liền, một số có gạch nối, nhất là khi gốc bắt đầu bằng cùng nguyên âm (anti-inflammatory) hoặc là danh từ riêng.

Nghĩa · co- thêm nghĩa "cùng với" (co-worker: đồng nghiệp). anti- thêm nghĩa "chống, ngược" (antibacterial: kháng khuẩn). pro- thêm nghĩa "ủng hộ" hoặc "trước, chủ động" (proactive: chủ động). counter- thêm nghĩa "phản lại, đối ứng" (counterattack: phản công). Từ mới giữ nguyên từ loại của gốc.

Cách thêm co-, anti-, pro-, counter-

  1. 1

    co- (cùng, chung) ghép vào động từ hoặc danh từ chỉ người. Tiếng Anh-Anh hay viết có gạch nối (co-operate, co-worker, co-founder), tiếng Anh-Mỹ hay viết liền (cooperate, coworker). Đi thi viết kiểu nào cũng được.

    • operate → cooperate
    • exist → coexist
    • founder → cofounder
    • pilot → copilot
  2. 2

    anti- (chống lại) thường viết liền. Có gạch nối khi gốc bắt đầu bằng i hoặc là danh từ riêng: anti-inflammatory, anti-American.

    • virus → antivirus
    • social → antisocial
    • war → antiwar
    • clockwise → anticlockwise
  3. 3

    pro- với nghĩa "ủng hộ" gần như luôn có gạch nối: pro-government, pro-environment. pro- với nghĩa "trước, hướng tới" thì viết liền, từ hay gặp nhất là proactive. Các từ như produce, promise, protect không có tiền tố pro- = ủng hộ.

    • active → proactive
  4. 4

    counter- (đáp trả, đối lại, tương ứng) viết liền với gốc.

    • attack → counterattack
    • act → counteract
    • measure → countermeasure
    • part → counterpart
  5. 5

    Cả bốn tiền tố giữ nguyên từ loại: social (adj) → antisocial (adj), attack (n/v) → counterattack (n/v), exist (v) → coexist (v).

    • social → antisocial
    • exist → coexist

Từ thường gặp

26 từ học sinh THPT hay gặp, kèm từ gốc.

  • cooperate động từhợp tác← operate
  • cooperation danh từsự hợp tác← operation
  • cooperative tính từhợp tác, sẵn lòng giúp← operate
  • coexist động từcùng tồn tại, chung sống← exist
  • coexistence danh từsự chung sống← existence
  • cofounder danh từngười đồng sáng lập← founder
  • copilot danh từphi công phụ, cơ phó← pilot
  • costar danh từbạn diễn← star
  • antisocial tính từchống đối xã hội, gây rối← social
  • antivirus tính từdiệt virus← virus
  • antibacterial tính từkháng khuẩn← bacterial
  • antibody danh từkháng thể← body
  • anticlockwise trạng từngược chiều kim đồng hồ← clockwise
  • antiwar tính từphản chiến← war
  • antiseptic danh từthuốc sát trùng← septic
  • antifreeze danh từchất chống đông← freeze
  • antihero danh từphản anh hùng← hero
  • proactive tính từchủ động← active
  • counterpart danh từngười đồng cấp, bên tương ứng← part
  • counterattack danh từcuộc phản công← attack
  • counteract động từchống lại, làm giảm tác dụng← act
  • countermeasure danh từbiện pháp đối phó← measure
  • counterbalance động từbù lại, cân bằng lại← balance
  • counteroffer danh từlời đề nghị đáp lại, trả giá lại← offer
  • counterweight danh từđối trọng← weight
  • counterclockwise trạng từngược chiều kim đồng hồ (Anh-Mỹ)← clockwise

Họ từ hay ra đề

Đề chọn dạng từ thường đưa cả họ từ làm 4 phương án.

operate

exist

social

act

Phân biệt

  • anti- hay pro-

    anti- là chống, pro- là ủng hộ. Hai tiền tố này hay đứng thành cặp khi nói về quan điểm: anti-war (chống chiến tranh) và pro-war (ủng hộ chiến tranh).

    • antiwar · phản chiến
    • pro-government · ủng hộ chính phủ

  • anti- hay counter-

    anti- là chống lại một thứ có sẵn (antivirus: chống virus). counter- là đáp trả lại một hành động trước đó (counterattack: tấn công lại sau khi bị tấn công) hoặc là bên tương ứng (counterpart).

    • antibacterial · kháng khuẩn
    • counterattack · phản công

  • anticlockwise hay counterclockwise

    Hai từ cùng nghĩa ngược chiều kim đồng hồ. anticlockwise là Anh-Anh, counterclockwise là Anh-Mỹ. Đề Việt Nam theo Anh-Anh nên hay gặp anticlockwise hơn.

    • anticlockwise · ngược chiều kim đồng hồ (Anh-Anh)
    • counterclockwise · ngược chiều kim đồng hồ (Anh-Mỹ)

  • antisocial hay unsociable

    antisocial là chống đối xã hội, gây hại cho người khác (phá hoại, gây ồn). unsociable là không thích giao du, ít nói. Một người hướng nội là unsociable, không phải antisocial.

    • antisocial behaviour · hành vi gây rối
    • an unsociable person · người ít giao du

Bẫy đề thi

Lỗi học sinh hay mắc, và chỗ đề hay cài phương án nhiễu.

  1. 1

    cooperate to the police

    cooperate with the police

    cooperate đi với giới từ with: cooperate with sb (hợp tác với ai).

  2. 2

    coperate, coperation

    cooperate, cooperation

    co- + operate nên có hai chữ o đứng liền nhau. Nếu sợ nhầm em viết co-operate cũng đúng theo kiểu Anh-Anh.

  3. 3

    counterpart = phần đối lập

    counterpart = người đồng cấp, bên tương ứng

    The Vietnamese minister met his Japanese counterpart nghĩa là gặp bộ trưởng đồng cấp phía Nhật, không phải đối thủ.

  4. 4

    He is shy and antisocial at parties.

    He is shy and unsociable at parties.

    Nhút nhát, ngại giao du là unsociable. antisocial là có hành vi gây hại cho xã hội như phá hoại, gây rối.

  5. 5

    produce, protect có nghĩa là ủng hộ

    pro- ủng hộ chỉ có trong từ như pro-government

    Nhiều từ bắt đầu bằng pro (produce, promise, protect, provide) không có tiền tố "ủng hộ". Đừng đoán nghĩa theo hai chữ cái đầu.

Ôn thi tốt nghiệp THPT

co-, anti-, pro-, counter- trong đề thi

Thử 7 câu kiểu đề thi

Athena

Thử xem, mình đợi em.

Câu 1The two companies agreed to ______ on the new project to save time and money.

Câu 2Make sure your computer has ______ software before you download files from the Internet.

Câu 3Tìm lỗi sai: (A) To protect the environment, people and governments (B) must cooperate (C) to each other (D) more closely.

Câu 4Tìm lỗi sai: (A) Last week, the Vietnamese minister (B) met his (C) counterattack from Japan (D) to discuss trade.

Câu 5Good leaders do not wait for problems to happen. They are ______: they plan ahead and fix small issues before they become big ones.

Câu 6As forests get smaller, elephants often come into villages to look for food. People and wild animals need to find ways to ______ peacefully.

Câu 7Scientists are testing a new drug that can ______ the effects of the virus. If it works, patients may recover much faster.

Hỏi đáp

Tiền tố anti- và pro- nghĩa là gì?
anti- là chống lại (antiwar: phản chiến, antivirus: diệt virus), pro- là ủng hộ (pro-government: ủng hộ chính phủ). pro- còn có nghĩa là trước, chủ động như trong proactive.
Cooperate viết liền hay có gạch nối?
Cả hai đều đúng. Anh-Anh hay viết co-operate, Anh-Mỹ viết cooperate. Từ chỉ người như co-worker, co-founder thì thường có gạch nối.
Counterpart nghĩa là gì?
counterpart là người hoặc bên có vị trí tương ứng ở phía khác, ví dụ bộ trưởng Việt Nam gặp counterpart của mình bên Nhật là gặp bộ trưởng Nhật cùng cấp. Đừng hiểu là đối thủ hay phần đối lập.

Học tiếp

Ngữ pháp liên quan